تیروئید یک غده کوچک و پروانه ای شکل است که در قسمت جلوی گردن شما قرار دارد. این غده مواد شیمیایی موسوم به هورمون ترشح میکند. تتراودیودیرونین (T4) و تریودوتیرونین (T3) دو هورمون مهم بدن هستند که توسط تیروئید تولید و ترشح میشوند. این هورمون ها نحوه استفاده سلول های بدن شما از انرژی را کنترل می کنند و به طور کلی غده تیروئید با تولید و ترشح چنین هورمون هایی میزان متابولیسم و سوخت و ساز بدنتان را مدیریت میکند.

پرکاری تیروئید چیست؟

پرکاری تیروئید هنگامی رخ می دهد که غده تیروئید هورمون هایT4 ، T3 یا هر دو را بیش از حد تولید و ترشح میکند.

چه عواملی باعث پرکاری تیروئید می شود؟

بیماری ها و شرایط مختلفی باعث پرکار شدن تیروئید میشوند. شناخته شده ترین بیماری که میتواند در پرکار شدن تیروئید نقش داشته باشد بیماری و اختلال خود ایمنی گریوز است. گریوز باعث میشود که آنتی بادی ها موجب تحریک غده تیروئید و افزایش تولید و ترشح هورمون های آن شوند. به نسبت مردان، این زنان هستند که بیشتر به این بیماری مبتلا میشوند. گریوز یک بیماری ژنتیکی است بنابراین اگر یکی از بستگان درجه یک شما از این بیماری رنج ببرد احتمال آن وجود دارد که شما نیز به این بیماری مبتلا شوید.

افزایش تولید و ترشح هورمون های تی ۴ و تی ۳

سایر علل پرکاری تیروئید عبارتند از:

  • افزایش بیش از حد ید در بدن (ید در تولید هورمون های تیروئیدی نقش دارد)
  • تیروئیدیت یا التهاب تیروئید که باعث ترشح بیش از حد هورمون ها T4 و T3 از غده می شود
  • تومور تخمدان یا بیضه
  • تومورهای خوش خیم تیروئید یا غده هیپوفیز
  • دریافت مقادیر زیادی از تترایودوتیرونین از طریق مکمل های غذایی یا داروها

علائم پرکاری تیروئید چیست؟

بالا بودن سطح هورمون های T4 ، T3 یا هر دو می توانند باعث افزایش  متابولیسم در بدن شود. به این حالت هیپرمتابولیک یا افزایش سوخت و ساز بدن گفته می شود. زمانی که سوخت و ساز بدن بالا باشد علائمی مانند افزایش ضربان قلب یا سریع شدن ضربان، فشار خون بالا و لرزش دست را تجربه میکنید. شما همچنین ممکن است زیاد عرق کنید و با قرار گرفتن در یک محیط حتی با دمای کمی بالا، سریع احساس گرما و عرق کنید. پرکاری تیروئید می تواند باعث افزایش دفع مدفوع و ادرار شود. این وضعیت وزن را کاهش داده و در اغلب خانم ها باعث نامنظم شدن چرخه قاعدگی میشود. اگر هورمون های تی ۴ و تی ۳ بیش از حد ترشح شوند، حالتی برآمده در یک یا دو طرف گردن شما ایجاد میشود که با نام گواتر شناخته میشود.

علائم دیگر پرکاری تیروئید عبارتند از:

  • افزایش اشتها
  • عصبی بودن
  • بی قراری
  • عدم توانایی تمرکز
  • ضعف
  • ضربان قلب نامنظم
  • دشواری در خوابیدن
  • نازک و شکننده شدن موها
  • خارش پوسست
  • ریزش مو
  • تهوع و استفراغ
  • رشد پستان در مردان

چنانچه علائم زیر را تجربه میکنید باید سریعا با پزشک ملاقات کنید:

  • سرگیجه
  • تنگی نفس
  • از دست دادن هوشیاری
  • ضربان قلب سریع ، نامنظم

پرکاری تیروئید همچنین می تواند باعث بروز فیبریلاسیون دهلیزی شود. فیبریلاسیون دهلیزی یک آریتمی قلبی (ضربان غیر طبیعی قلب) خطرناک است که می تواند منجر به سکته مغزی و همچنین نارسایی احتقانی قلب (نوعی بیماری قلبی) شود.

پزشکان چگونه پرکاری تیروئید را تشخیص می دهند؟

اولین قدم برای تشخیص پرکاری تیروئید، دریافت یک تاریخچه کامل پزشکی و معاینه فیزیکی توسط پزشک (معمولا پزشک یا متخصص غدد درون ریز) است. متخصص غدد درون ریز با مشاهده علایم زیر میتواند تشخیص دهد که شخص پراری تیروئید دارد:

  • کاهش وزن
  • ضربان قلب سریع
  • فشار خون بالا
  • چشم های بیرون زده
  • غده تیروئید بزرگ شده

آزمایش های مخصصوص تشخیص پرکاری تیروئید

تست ها و آزمایش های دیگری نیز وجود دارد که ممکن است توسط متخصص غدد برای تشخیص دقیق و بهتر درخواست داده شوند. این آزمایش ها عبارتند از:

تست کلسترول

سطح کلسترول پایین می تواند نشانه بالا رفتن میزان متابولیسم بدن باشد، که در آن بدن شما به سرعت کلسترول می سوزاند.

تست سطح هورمون T4 ، T4 آزاد و T3

این آزمایشات میزان هورمون های تیروئیدی (T4 و T3) در خون شما را اندازه گیری می کنند.

تست سطح هورمون تحریک کننده تیروئید

هورمون تحریک کننده تیروئید (TSH) یک هورمون اساسی است که توسط غده هیپوفیز (از غدد اصلی بدن که در مغز قرار درد) ترشح میشود. این هورمون، غده تیروئید را برای تولید و ترشح هورمون تحریک می کند. هنگامی که سطح هورمون تیروئید نرمال یا زیاد باشد، هورمون TSH شما باید پایین تر باشد. سطوح پایین هورمون TSH میتواند نشانه ای از پرکاری تیروئید باشد.

آزمایش تری گلیسیرید

مشابه با کلسترول، سطح پایین تری گلیسیریدهای می تواند نشانه ای از افزایش میزان متابولیسم و سرعت سوخت و ساز بدن شما باشد.

اسکن غده تیروئید

اسکن تیروئید به متخصص غدد شما کمک میکند تا سطح فعالیت تیروئید شما را بررسی کند. این تست به طور خاص، می تواند نشان دهد که آیا کل غده تیروئید شما بیش فعال است یا تنها بخش خاصی از آن دچار پرکاری است.

سونوگرافی

سونوگرافی می تواند اندازه کل غده تیروئید و همچنین هر توده موجود در آن را اندازه گیری کند. پزشکان همچنین می توانند از سونوگرافی استفاده کنند تا توده های جامد یا کیستیک در تیروئید را مشاهده کنند.

CT  اسکن یا MRI

CT یا MRI می توانند نشان دهند که آیا توموری در غده هیپوفیز شما وجود دارد که باعث تحریک بیش از حد تیروئید شود یا خیر.

نحوه درمان پرکاری تیروئید

دارو

داروهای ضد تیروئید، مانند متیمازول از رایجترین داروهای مورد استفاده برای درمان پرکاری تیروئید هستند.

ید رادیواکتیو

ید رادیواکتیو میتواند به طور موثری سلولهایی که باعث تولید بیش از حد هورمون های تیروئدی میشوند را از بین ببرد.

عمل جراحی

اگر پرکاری تیروئید شما با روش های معمول مثل دارودرمانی برطرف نشود ممکن است نیاز به جراحی داشته باشید. برای این منظور بخشی یا تمام غده تیروئید شما برداشته شود. برای تولید و ترشح هورمون و برای پیشگیری از بروزکم کاری تیروئید ممکن است نیاز به مکمل داشته باشید.

برای کاهش و مدیریت علایم پرکاری تیروئید چکار کنیم؟

  • مصرف یک رژیم غذایی متناسب با تمرکز روی دریافت کلسیم و سدیم میتواند در مدیریت هایپرتیروئیدیسم موثر باشد.
  • پرکاری تیروئید همچنین می تواند باعث ضعف و نازک شدن استخوانهای شما شود که می تواند منجر به پوکی استخوان شود. مصرف مکمل های ویتامین D و کلسیم در طول و بعد از درمان هایپرتیروئیدیسم میتواند به تقویت استخوان های شما کمک کند.
  • پزشک شما ممکن است شما را به یک متخصص غدد ، که در درمان سیستم های هورمونی بدن تخصص دارد ، ارجاع دهد بنابراین به فکر پیدا کردن یک متخصص خوب باشید.
2 comments
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *